Mardin’de ortak akıl dönemi: MTSO’nun teknik raporları stratejik yatırımlara dönüşüyor

Şehmus EDİS (MARDİN İGFA)
Mardin’in kronikleşen altyapı, ulaşım, sanayi, tarım ve şehircilik sorunlarına bilimsel çözümler üretmek amacıyla MTSO liderliğinde başlatılan “ortak akıl” hareketi, meyvelerini vermeye başladı. 2024 yılı boyunca süren teknik komisyon çalışmaları kapsamında hazırlanan kapsamlı raporlar, ilgili bakanlıklar ve kamu kurumları tarafından dikkate alınarak resmi yatırım programlarına dahil edildi.

Yüksek Şehir Plancısı Reşit Coşkun, Makine Mühendisi Tuğba Acabey, Yüksek Elektrik Elektronik Mühendisi Dr. Hasan Cangi, Şehir Plancısı Gönül Bakırcı, İç Mimar Caner Tatlıdede ve Jeofizik Mühendisi Mukaddes Aktaş’tan oluşan uzman komisyon; kentin röntgenini çekerek kısa, orta ve uzun vadeli bir vizyon belgesi ortaya koydu.

Bakanlıklar Harekete Geçti: Altyapıda Koordinasyon Dönemi

Hazırlanan raporların başta Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olmak üzere ilgili kurumlara sunulması, Mardin’de uzun süredir çözüm bekleyen projeleri hızlandırdı. Yol, içme suyu, kanalizasyon, enerji altyapısı ve imar planlaması gibi alanlarda sunulan somut öneriler sayesinde kurumlar arası koordinasyon en üst seviyeye çıkarıldı. Yatırımların artık “deneme-yanılma” yöntemiyle değil, planlı ve etaplar halinde yürütüldüğü belirtildi.

Organize Sanayi Bölgelerine “Önce Altyapı” Ayarı

Komisyonun en dikkat çekici tespitlerinden biri Organize Sanayi Bölgelerinde (OSB) yaşanan aksaklıklar oldu. Raporda, altyapısı (doğalgaz, elektrik, su, internet) tamamen bitirilmeden yapılan arsa tahsislerinin ve kurumlar arası iletişim kopukluğunun üreticinin maliyetlerini artırdığı ve yatırımları yavaşlattığı net bir şekilde ortaya kondu.

MTSO’nun Çözüm Reçetesi:

Altyapı yatırımlarının etaplar halinde eksiksiz tamamlanması, altyapı bitmeden hiçbir işletmeye yapılaşma izni verilmemesi, yatırımları hızlandıracak ortak finansman modellerinin geliştirilmesi.

Şehir Merkezlerinde Yatay Mimari ve Ulaşım Reformu

Raporda, ticari alanların sadece kent merkezlerinde yoğunlaşmasının ciddi bir trafik ve hizmet adaletsizliği yarattığı vurgulandı. Çözüm olarak; günlük ihtiyaçlara yönelik dükkanların konut alanlarına yürüme mesafesinde olması, büyük ölçekli ticari merkezlerin ise ana ulaşım akslarına taşınması önerildi.
Mardin genelindeki yapılaşma karakteristiği de mercek altına alındı:

Yatay Mimari Bölgesi: Derik, Mazıdağı, Savur, Yeşilli ve Dargeçit ilçelerinde düşük katlı yapılaşma kimliği korunacak.
Dikey Yapılaşma Baskısı: Artuklu ve Kızıltepe’deki yüksek katlı yapılaşma baskısına karşı acilen zemin etütleri ve bilimsel veriler ışığında sıkı önlemler alınacak; deprem riski taşıyan yapı stoku için kentsel dönüşüm hızlandırılacak.

Sanayide Yeşil Dönüşüm ve Güvenli Parklar

Kentsel yaşam kalitesini artırmak adına parkların her yaş grubuna uygun, güvenli ve erişilebilir alanlar olarak yeniden tasarlanması gerektiği belirtilirken; yeni imar alanlarının tarım arazilerini koruma kriterlerine göre belirlenmesi gerektiği hatırlatıldı. Ayrıca vizyon belgesinde küresel standartlara uyum vurgusu yapılarak; KOBİ’lerde karbon emisyonunun izlenmesi, döngüsel ekonomi modelleri ve sanayide yeşil enerji eğitimlerinin yaygınlaştırılması gerektiği ifade edildi.

MTSO Başkanı Hatip Çelik: “Kentsel Gelişim Geleceği Gözetmeli”

Çalışmaların karar alma süreçlerine sağladığı katkıyı değerlendiren MTSO Yönetim Kurulu Başkanı Hatip Çelik, kentsel gelişimin yalnızca bugünün kurtarılması amacıyla yapılamayacağını söyledi. Çelik, “Gelişim, geleceğin gerekliliklerini de gözetmek zorunda. Farklı disiplinlerden uzmanlarımızın sunduğu bu bilimsel raporlar, sadece birer tavsiye mektubu değil, Mardin’in geleceğini inşa eden birer yatırım vizyonudur. Kamu kurumlarımızla yakaladığımız bu sinerjiyle yeni proje alanları üzerinde çalışmaya devam ediyoruz” dedi.