Alternatif proteinler için uluslararası konsorsiyum almanyada buluştu

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) koordinatörlüğünde yürütülen, Avrupa Birliği Ufuk Avrupa Programı kapsamında desteklenen APRISE – Alternative Proteins Research and Innovation Skills Enhancement (Alternatif Proteinler Araştırma ve İnovasyon Becerilerinin Geliştirilmesi) Projesi’nin ikinci Konsorsiyum Toplantısı, 29 Eylül–1 Ekim 2026 tarihleri arasında Almanya’nın Saarbrücken kentindeki Saarland Üniversitesi’nde gerçekleştirildi.

İlk Yıl Çalışmaları Değerlendirildi

Alternatif proteinler alanında araştırma, inovasyon ve profesyonel becerilerin geliştirilmesini amaçlayan APRISE Projesi’nin üç günlük toplantısında, projenin ilk 12 ayında yürütülen çalışmalar değerlendirildi. İlk gün gerçekleştirilen oturumlarda projenin hedefleri ve kilometre taşlarındaki ilerlemenin yanı sıra araştırma becerilerinin geliştirilmesi, profesyonel beceriler ve kariyer gelişimi, politika savunuculuğu ve paydaş katılımı, sürdürülebilir uygulamalar ile iletişim ve yaygınlaştırma faaliyetleri ele alındı. Proje kapsamında gerçekleştirilen çalışmalar ve kaydedilen ilerleme, Avrupa Komisyonu temsilcileri ve proje değerlendiricileri tarafından da olumlu geri bildirimlerle karşılandı.

Toplantının ikinci ve üçüncü günlerinde düzenlenen eğitim programında ise yenilikçi işleme teknikleri, iklim değişikliği ve gıda zinciri, gıda endüstrisinde yeşil teknolojiler, iyi üretim uygulamaları, açık bilim ve vatandaş bilimi, üretim verimliliği ve kalite, standart çalışma prosedürleri, toplumsal cinsiyet eşitliği ve sürdürülebilir istihdam gibi başlıklar ele alındı.

Türkiye İçin Kapsamlı Politika Çerçevesi Hedefleniyor

APRISE Proje Koordinatörü, ODTÜ Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mecit Halil Öztop, ikinci Konsorsiyum Toplantısı’nın projenin ilk yılında kaydedilen ilerlemenin değerlendirilmesi ve gelecek dönem çalışmalarının şekillendirilmesi açısından önemli bir aşama olduğunu belirtti. Projenin Türkiye açısından da kalıcı çıktılar oluşturacağını vurgulayan Öztop, “APRISE kapsamında Türkiye’de alternatif proteinler alanına yönelik ilk kapsamlı politika dokümanının hazırlanmasını hedefliyoruz. Akademi, kamu, özel sektör ve sivil toplumun katkılarıyla Türkiye’nin mevcut potansiyelini, ihtiyaçlarını ve önceliklerini ortaya koyarak araştırma, inovasyon ve politika çalışmalarına yol gösterecek bir çerçeve oluşturmayı amaçlıyoruz” dedi.

Öztop, “APRISE ile alternatif proteinleri yalnızca yeni ürünler veya teknolojiler açısından değil; araştırma kapasitesi, sürdürülebilirlik, tüketici, politika ve sektörler arası iş birliği boyutlarıyla birlikte ele alıyoruz. Saarland Üniversitesi’nde gerçekleştirdiğimiz toplantıda ilk yılın sonuçlarını değerlendirirken gelecek dönemin yol haritasını da ortaklarımızla birlikte şekillendirdik” ifadelerini kullandı.

Geleceğin Protein Sistemi Güçlü Bir Portföye Dayanmalı

Toplantı kapsamında BİTKİDEN Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Akdağ, “İklim Değişikliği ve Gıda Zinciri” başlıklı oturumda iklim değişikliği ve gıda sistemleri arasındaki ilişkiyi protein çeşitlendirmesi perspektifinden ele aldı. Sunumda artan protein talebi, mevcut protein sistemlerindeki kırılganlıklar, yerel kaynakların değerlendirilmesi, tüketici kabulü ve döngüsel biyoekonomi konuları üzerinde duruldu. Akdağ, “Protein yalnızca bir beslenme konusu değil; tarım, çevre, pazarlar ve iklim dayanıklılığıyla doğrudan bağlantılı bir gıda sistemi konusu. Bu nedenle geleceğin protein sistemini tek bir kaynağın diğerinin yerini aldığı bir yapı olarak değil, birbirini tamamlayan seçeneklerden oluşan güçlü bir portföy olarak düşünmemiz gerekiyor” dedi.

Türkiye’nin baklagiller, tahıllar ve yağlı tohumlardaki tarımsal altyapısı ile gıda işleme kapasitesinin protein çeşitlendirmesi açısından önemli fırsatlar sunduğunu belirten Akdağ, tüketici boyutunun da bu dönüşümün temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı. Akdağ, “Yeni protein kaynaklarının günlük beslenmenin bir parçası olabilmesi için teknolojik başarının ötesine geçmemiz gerekiyor. Lezzet, erişilebilirlik, fiyat, aşinalık ve güven, tüketicinin ürünü yalnızca denemesini değil, tekrar tercih etmesini de belirliyor” ifadelerini kullandı.

Uzun Vadeli ve Sürdürülebilir Etki Amaçlanıyor

Toplantının genel değerlendirmesini yapan Prof. Dr. Mecit Halil Öztop, APRISE’ın farklı ülkelerden akademi, sanayi ve sivil toplum kuruluşlarını bir araya getiren yapısının projenin önemli güçlerinden biri olduğunu belirtti. Öztop, “Gıda sistemlerinin karşı karşıya olduğu sorunlar tek bir disiplinin veya kurumun çözebileceği konular değil. APRISE ile farklı uzmanlıkları ve paydaşları bir araya getirerek bilimsel bilginin araştırmadan uygulamaya ve politikaya uzanan bir süreçte uzun vadeli ve sürdürülebilir bir etki oluşturmasını amaçlıyoruz” dedi.

Projenin önümüzdeki döneminde araştırma, eğitim, uluslararası ziyaretler ve paydaş katılımı çalışmalarının devam edeceğini belirten Öztop, “Saarland Üniversitesi’ndeki bu buluşma, ilk yıl içinde kaydettiğimiz ilerlemeyi değerlendirmemizin yanı sıra ortaklarımız arasındaki iş birliğini güçlendirmemize de imkân sağladı. Önümüzdeki dönemde bu iş birliklerinin somut çıktılara dönüşmesine odaklanacağız” ifadelerini kullandı.

APRISE Konsorsiyumu’nun üç günlük buluşması, proje ortaklarının ilk dönem çalışmalarını birlikte değerlendirmesinin yanı sıra alternatif proteinlerin geleceğine ilişkin araştırma, teknoloji, sürdürülebilirlik, politika ve tüketici perspektiflerinin bir arada ele alınmasına olanak sağladı. Toplantı, projenin önümüzdeki dönem faaliyetlerine ilişkin yol haritasının ele alındığı kapanış oturumuyla tamamlandı.