Sivas'ta 3 bin 400 yıllık Hitit arşivi keşfedildi

Sivas'taki kazılarda Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçası bulundu; arşiv 184 belgeye ulaştı. Sivas'ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar kazılarında, Hitit tarihine ışık tutacak çok önemli bir keşif yapıldı. Eski Asur ve Hitit kaynaklarında Šamuḫa olarak geçen yerleşimde sürdürülen çalışmalarda, yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesine ait devlet belgeleri gün yüzüne çıkarıldı.

Kültür ve Turizm Bakanı'ndan Açıklama

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 2026 yılı kazılarında Kral II. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçası bulunduğunu açıkladı. Geçen sezon ortaya çıkarılan buluntularla birlikte arşivdeki toplam tablet ve parça sayısı 184'e ulaştı.

21. Yüzyılın En Kapsamlı Hititçe Arşivi

Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Kayalıpınar'daki kraliyet arşivinin 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv olduğunu belirtti. Hititçe ve Hurrice kaleme alınan belgelerin, dönemin devlet yönetimi, askerî gelişmeleri, inanç dünyası ve kraliyet ailesinin yaşamına doğrudan ışık tuttuğunu ifade etti.

Belgelerdeki Dikkat Çekici Metinler

Arşivde yer alan belgeler arasında en dikkat çekici olanların, şehirden şehre yayılan yüksek ateşli bir salgını anlatan metinler olduğu bildirildi. Tabletlerde özellikle çocukları ve bebekleri etkileyen hastalığın, kraliyet ailesinde büyük kaygı yarattığı görülüyor.

Belgelerde, henüz anne sütüyle beslenen bir bebek prensesin sağlık durumu, hastalığı ve ardından vefatı ile onun için yapılan cenaze ritüelleri de ayrıntılı biçimde kayıt altına alındı. Kraliyet arşivinde yer alan bir başka mektup ise Hititlerin karşı karşıya olduğu askerî tehdidi ortaya koydu.

Askerî Tehdit ve Kehanet Metinleri

Batı Anadolu'daki Hitit generallerinin kraldan asker, at ve savaş arabası talep ettiği, yardım gelmemesi halinde ordunun yok olabileceği yönünde uyarıda bulunduğu belirlendi. Arşivde ayrıca kehanet, fal, mektup, ritüel ve dua türünde metinlerin de bulunduğu aktarıldı.

Kuş falcılarının farklı bölgelere giderek yaptıkları gözlemleri kayıt altına alan tabletlerin, Hititlerin inanç sistemi ve kehanet uygulamalarına dair daha önce bilinmeyen bilgiler sunduğu ifade edildi. Kayalıpınar kazıları, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle 2021 yılından bu yana Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığındaki ekip tarafından sürdürülüyor.

Buluntuların, Hitit tarihinden dinî uygulamalara, dilin gelişiminden kâtiplik kültürüne kadar birçok alanda yeni araştırmalara kapı aralaması bekleniyor.